Ortodoncja

Jak przebiega leczenie ortodontyczne?

Leczenie ortodontyczne jest procesem wieloetapowym, obejmującym diagnostykę, planowanie, terapię aktywną oraz fazę retencji. Każdy z etapów jest istotny dla uzyskania prawidłowych warunków zgryzowych, estetyki uśmiechu oraz stabilnego, długoterminowego efektu leczenia.

1. Konsultacja i diagnostyka

Pierwsza wizyta to rozmowa o potrzebach pacjenta oraz kompleksowe badanie stomatologiczne. Wykonywane są zdjęcia fotograficzne oraz cyfrowe zdjęcia rentgenowskie (pantomograficzne oraz skierowanie na zdjęcie cefalometryczne). Uzupełnieniem diagnostyki są skany wewnątrzustne. Cała dokumentacja trafia do specjalistycznego oprogramowania, gdzie lekarz analizuje warunki zgryzowe i planuje leczenie.

2. Omówienie planu leczenia

Na kolejnej wizycie pacjent zapoznaje się z wynikami analizy diagnostycznej. Lekarz omawia rozpoznaną wadę zgryzu, wskazania do leczenia, proponowany rodzaj aparatu, szczegółowy schemat terapii wraz z czasem jej trwania, przewidywane koszty.

Przed założeniem aparatu konieczne jest wyleczenie ewentualnych ubytków próchnicowych oraz odbycie wizyty higienizacyjnej.

3. Przygotowanie zębów do założenia aparatu – higienizacja i instruktaż

Na tej wizycie higienistka stomatologiczna wykonuje profesjonalne oczyszczanie zębów wg protokołu GBT. Pacjent otrzymuje szczegółowy instruktaż prawidłowej higieny w trakcie leczenia ortodontycznego. Jest to etap obowiązkowy, ponieważ zdrowe i dobrze oczyszczone zęby są kluczowe dla powodzenia terapii.

4. Założenie aparatu

Lekarz rozpoczyna leczenie od montażu aparatu stałego zwykle na jednym łuku zębowym, aby dać pacjentowi czas na adaptację. Po około miesiącu zakładany jest drugi łuk. Pacjent otrzymuje w formie pisemnej plan leczenia oraz zalecenia dotyczące funkcjonowania z aparatem.

5. Wizyty kontrolne

Regularne wizyty aktywacyjne odbywają się co 3–4 tygodnie. W ich trakcie lekarz dokonuje regulacji elementów aparatu, kontroluje przebieg przesuwania zębów i wprowadza modyfikacje niezbędne do osiągnięcia zaplanowanego efektu. W trakcie leczenia co 6 miesięcy wykonywana jest również higienizacja, aby utrzymać zęby w jak najlepszej kondycji.

Ostatnie miesiące terapii poprzedza ponowna diagnostyka radiologiczna, która umożliwia ocenę zakończenia procesu leczenia aktywnego.

6. Zakończenie leczenia

Demontaż aparatu trwa około 2 godzin i obejmuje także profesjonalne oczyszczenie zębów oraz wykonanie dokumentacji końcowej.

7. Leczenie retencyjne

Retencja jest niezbędnym etapem utrwalającym efekty leczenia. Pacjent otrzymuje indywidualnie dopasowany aparat retencyjny, który noszony jest głównie w nocy.

Kontrole odbywają się po miesiącu, po 3 miesiącach, a później co 6–12 miesięcy.

Nieregularne wizyty mogą prowadzić do nawrotu wady, dlatego monitoring retencyjny jest niezbędny dla utrzymania stabilnego efektu leczenia.

Prawidłowe ułożenie zębów wpływa nie tylko na estetykę uśmiechu, ale także na zdrowie jamy ustnej, funkcję żucia i ogólny komfort życia.

Dlaczego leczenie ortodontyczne jest ważne?

Prawidłowo ustawione zęby:

• ułatwiają dokładne oczyszczanie powierzchni zębowych, co ogranicza ryzyko próchnicy,
• sprzyjają zdrowiu przyzębia,
• zapewniają harmonijną pracę układu żucia,
• zapobiegają przeciążeniom stawów skroniowo-żuchwowych,
• wpływają na proporcje twarzy i poprawiają rysy.

Wady zgryzu mogą występować w uzębieniu mlecznym, mieszanym i stałym. Leczenie jest możliwe zarówno u dzieci, młodzieży, jak i osób dorosłych – w tym u pacjentów przygotowywanych do zabiegów chirurgicznych, implantologicznych lub protetycznych.

Rodzaje aparatów ortodontycznych

Leczenie ortodontyczne opiera się na indywidualnym doborze aparatu do problemu zgryzowego, wieku pacjenta i celu terapeutycznego.

Aparaty ruchome

Stosowane przede wszystkim u dzieci i młodzieży, u których wciąż trwa rozwój kości twarzoczaszki. Przy właściwej współpracy pacjenta aparaty ruchome pozwalają uzyskać doskonałe efekty terapeutyczne, często eliminując potrzebę usuwania zębów stałych w przyszłości. Pacjent samodzielnie zakłada i wyjmuje aparat, a jego skuteczność zależy od systematyczności noszenia (zwykle 4–6 godzin w ciągu dnia oraz w nocy).

Pomagają również korygować nieprawidłowe nawyki (np. ssanie palca, smoczka) oraz dysfunkcje takie jak oddychanie przez usta, niemowlęcy typ połykania czy wady wymowy. Stanowią istotny element wczesnej profilaktyki ortodontycznej i wspierają harmonijny rozwój narządu żucia.

Aparaty stałe

Najczęściej wykorzystywane u młodzieży i dorosłych. Składają się z zamków (metalowych lub estetycznych ceramicznych) przyklejonych do powierzchni zębów. Czas leczenia aktywnego wynosi przeciętnie 18–24 miesiące. W trakcie terapii kluczowa jest prawidłowa higiena jamy ustnej. Aparaty z zamkami kosmetycznymi to rozwiązanie dedykowane pacjentom, którzy oczekują skutecznego leczenia przy maksymalnej dyskrecji.

Leczenie nakładkami (alignerami)

Alignery stanowią alternatywę dla tradycyjnych aparatów stałych. To zestaw przezroczystych nakładek, które stopniowo przesuwają zęby zgodnie z cyfrowo zaplanowanym procesem leczenia. Sprawdzają się szczególnie w przypadku niewielkich i umiarkowanych wad zgryzu. Pozwalają na estetyczne, komfortowe i bardzo przewidywalne prowadzenie terapii.

Przezroczyste nakładki są niemal niewidoczne i doskonale dopasowują się do zębów. Nakładki są wyjmowane, dzięki czemu pacjent zachowuje pełen komfort jedzenia i higieny jamy ustnej. To metoda szczególnie ceniona przez osoby dorosłe i młodzież prowadzącą aktywny tryb życia.

Aparaty retencyjne

Retencja utrwala efekty leczenia ortodontycznego i jest ostatnim, niezbędnym etapem terapii. W zależności od potrzeb pacjent może otrzymać stały retainer przyklejany do powierzchni językowej zębów, szyny retencyjne wykonane metodą termoformowania lub zdejmowane aparaty akrylowe.

Dobór odpowiedniego rodzaju aparatu retencyjnego następuje po zakończeniu leczenia aktywnego i jest indywidualnie dopasowany.